Algengar spurningar

Hnitakerfi er viðmiðið sem gerir tölur að stöðum. Hnitið (500.000, 500.000) er bara tvær tölur — í ISN93 (Lambert 1993) er þetta reyndar upphafspunktur vörpunarinnar (false origin, 65°N/19°V í miðhálendinu), ekki Reykjavík. Reykjavík sjálf liggur í ISN93 við (356.816, 408.195). Sömu tölur í öðru kerfi vísa á allt annan stað. Þess vegna eru hnit án tilgreinds kerfis í reynd gagnslaus.

Hnit eru aðeins ótvíræð samhliða hnitakerfi sínu — sömu tölur geta vísað á gjörólíka staði í ISN2016, ISN93 og WGS84. Án réttrar merkingar giskar hugbúnaður viðtakandans, og gögnin lenda í hafinu eða metrum til hliðar. Tilgreindu alltaf kerfið skýrt við afhendingu — og ef þú ert í vafa um hvaða kerfi skrá er raunverulega í, getur koordinat.online stungið upp á líklegu hnitakerfi, sem þú getur staðfest á kortinu.

EPSG-kóðar eru ótvíræð númer fyrir hnitakerfi, viðhaldið í alþjóðlegu EPSG-skránni. Í stað þess að skrifa „ISN2016 / Lambert-vörpun“ skrifar maður EPSG:8088 — þá er enginn vafi. Mikilvægustu kóðar Íslands: 8088 (ISN2016/Lambert 2016), 8089 (ISH2004-hæðir), 3057 (ISN93/Lambert 1993) og 4326 (WGS84/GPS). koordinat.online sýnir alltaf EPSG-kóðann fyrir það kerfi sem er greint.

Gögnin hlaðast samt inn — en á rangan stað: í hafinu, í öðru landi eða færð um metra eða sentímetra eftir því hvaða kerfi ruglast saman. Þetta er ein algengasta villan í landgagnaafhendingum. Snögg sjónræn athugun á koordinat.online grípur grófar kerfis- og ásavillur áður en afhent er — hún staðfestir þó ekki mælinganákvæmni.

Klassískt einkenni með þremur dæmigerðum orsökum: (1) hnitakerfið er ranglega túlkað (t.d. Hjörsey-tölur lesnar sem ISN2016), (2) X og Y hafa víxlast — landmælingar skrifa oft norður á undan austri, CAD skrifar austur á undan norðri, eða (3) röng ISN-kynslóð. Dragðu skrána inn á koordinat.online: verkfærið stingur upp á líklegu kerfi og sýnir punktana á kortinu, svo orsökin kemur strax í ljós.

Öll þrjú koma fyrir í íslenskum gögnum. ISN2016/Lambert 2016 (EPSG:8088) er núverandi opinbera kerfið, staðallinn í GIS og flestum nýjum afhendingum frá 2017. ISN93/Lambert 1993 (EPSG:3057) er eldri kynslóð sem enn er staðall í reynd í mörgum GIS-gögnum og WMS-lögum. Hjörsey 1955 er sögulega viðmiðunin frá því fyrir GPS-öldina — hún lifir áfram í eldri kortum og teikningum, hefur vesturmiðaða ásaröð og aðeins ±7 m nákvæmni gagnvart nútímakerfum. koordinat.online þekkir öll þrjú sjálfkrafa.

GPS/GNSS mælir hæð yfir sporvölunni (stærðfræðilegu líkani jarðar), en íslenskar kótur eru í ISH2004 (EPSG:8089), sem er þyngdartengt hæðarkerfi með normalhæðum. Munurinn á Íslandi er 63–68 m og er breytilegur eftir stað. Hrá GNSS-hæð verður því alltaf að umreikna með geóíðulíkani (Icegeoid) áður en hún er borin saman við ISH2004-kótur. Lestu meira á síðunni um hæðarkerfi.

ISH2004 (Landshæðarkerfi Íslands 2004) er opinbera hæðarkerfi Íslands — viðmiðið fyrir allar opinberar kótur, frá skólplögnum til byggingarhæða. EPSG-kóðinn fyrir ISH2004-hæðir er 8089. Sporvöluhæðir úr GNSS (EPSG:8085) eru EKKI ISH2004 — samruglingur þessara tveggja er algeng og dýr villa.

Shape-gagnasafn er í það minnsta þrjár skrár sem heyra saman: .shp (rúmfræðin), .shx (vísiskráin) og .dbf (eigindin) — auk .prj-skrárinnar sem ber hnitakerfið. Vanti .prj, verður hugbúnaðurinn að giska á kerfið. Þjappaðu öllum skránum í eina ZIP og hladdu henni upp á koordinat.online — vanti .prj, stingur koordinat.online upp á líklegu kerfi, sem þú getur staðfest og lagfært.

Bæði eru CAD-snið úr AutoCAD-heiminum. DWG er tvíundar vinnusniðið; DXF er opna skiptisniðið sem næstum allur hugbúnaður getur lesið og skrifað. CAD-skrár bera sjaldan hnitakerfi sitt sem lýsigögn — þess vegna stingur koordinat.online upp á líklegu kerfi út frá innihaldi skrárinnar, sem þú getur staðfest á kortinu.

GeoJSON (RFC 7946) og KML (snið Google Earth, OGC-staðall) eru landgagnasnið vefaldarinnar. Báðir staðlar kveða á um WGS84 sem eina leyfða hnitakerfið — því er aldrei vafi um kerfið, aðeins um röðina (lengdargráða á undan breiddargráðu). koordinat.online flytur bæði inn og umreiknar í það kerfi sem þú vinnur í, til dæmis ISN2016.

Já. Ókeypis útgáfan les Shape (.shp eða sem ZIP), CSV, TXT, DXF, DGN, GeoJSON, KML/KMZ ásamt MapInfo TAB/MIF og ESRI File Geodatabase. Pakkaðu öllu skráasafninu í eina ZIP — í TAB heyra .tab, .dat, .map og .id saman, og .gdb er mappa. DWG krefst koordinat.online Light.

Kerfið greinir tiltækar upplýsingar skrárinnar og stingur upp á líklegu hnitakerfi. Þú sérð niðurstöðuna á kortinu og getur alltaf breytt valinu handvirkt.

Í ókeypis útgáfunni er skránni þinni send til vinnslu á netþjónum innan ESB. Við vistum engin gögn varanlega: á meðan á beta-tímabilinu stendur er hluti af innsendum skrám þínum — án skráarheitis — geymdur í allt að 30 daga vegna gæðatryggingar og þeim síðan sjálfkrafa eytt. Valdar skrár eru yfirfarnar handvirkt í úrtaki til að tryggja rétta staðsetningu og bæta greininguna. Síðasta lotan þín — punktar, valið hnitakerfi og teiknuð lög — er vistuð staðbundið í vafranum þínum í allt að sólarhring svo þú getir haldið áfram þar sem frá var horfið. Hún fylgir hvorki með í aðra tölvu né annan vafra og hverfur ef þú hreinsar gögn vefsvæðisins.

koordinat.online er í beta og ókeypis að prófa. Án innskráningar geturðu skoðað gögnin þín á kortinu. Búðu til ókeypis aðgang og fáðu fullan aðgang að öllum eiginleikum — teikningu, lögum og útflutningi. Á meðan beta stendur er koordinat.online Light einnig ókeypis; eftir beta kostar Light 990 kr/mán. + VSK. Fyrir faglegar afhendingar — Hjörsey-umbreytingu, rúmmál, veitugögn — er faglega heildarlausnin kworks.dk.

Núna. koordinat.online er í opinni betu — smelltu beint inn á kortið og dragðu inn skrá, alveg án innskráningar. Búðu til ókeypis aðgang til að teikna, búa til lög og flytja út.

Þrjú skref á innan við mínútu: (1) Dragðu skrána inn á koordinat.online, (2) sjáðu hvort punktarnir lenda á réttum stað á bakgrunnskortinu — götuheiti og byggingar afhjúpa strax skekkjur, (3) athugaðu að greinda hnitakerfið (EPSG-kóðinn) passi við það sem viðtakandinn ætlast til. Fyrst þá sendirðu skrána.

Hladdu henni upp á koordinat.online. Eldri íslenskar skrár eru yfirleitt í Hjörsey 1955, ISN93 eða ISN2016 — verkfærið stingur upp á líklegu kerfi og sýnir niðurstöðuna á kortinu, svo þú getir kannast við svæðið og staðfest staðsetninguna. Þarf skráin síðan að umbreytast nákvæmlega í nútímakerfi fyrir afhendingu, á sú vinna heima á kworks.dk.

Öll vinnsla fer fram á netþjónum innan ESB (Hetzner-gagnaver í Finnlandi). Á meðan á beta-tímabilinu stendur er hluti af innsendum skrám þínum — án skráarheitis — geymdur í allt að 30 daga vegna gæðatryggingar og þeim síðan sjálfkrafa eytt; valdar skrár eru yfirfarnar handvirkt í úrtaki til að tryggja rétta staðsetningu og bæta greininguna. Upphlaðnar notendaskrár eru unnar á netþjónum innan ESB.

koordinat.online er smíðað af Kirkby Works, með bakgrunn í norrænni landmælingu og starfsháttum. Lestu meira um hugmyndina á bak við verkfærið á forsíðunni — eða skrifaðu til [email protected].