Ofta spurdir spurningar

Ein koordinatskipan er tann tilvísingin, sum ger tøl til støð. Koordinatið (211.948, 878.124) er bert tvey tøl — fyrst tá tú veitst, at tað er í Faroe TM (ETRS89-FRO), vísir tað á Tórshavn. Somu tøl í eini aðrari skipan vísa á ein heilt annan stað. Uttan at siga, hvørja skipan tølini eru í, kunnu tey ikki brúkast til nakað.

Koordinatar eru bert ótvíræðir saman við koordinatskipanini — somu tølini kunnu vísa á heilt ymisk støð í Faroe TM, UTM 29N og WGS84. Uttan rætt merking veit móttakaraforritið ikki, hvørja skipan er brúkt, og dátur enda í havinum ella metrar við síðuna av. Vel altíð skipanina beinleiðis, tá tú sendir dátur víðari — og veitst tú ikki, hvørja skipan ein fíla er í, kann koordinat.online skjóta upp eina sannlíka skipan, sum tú kanst kanna á kortinum.

EPSG-kodur eru ótvíræð tøl fyri koordinatskipanir, umsitnar og skrásettar í tí altjóða EPSG-skránni. Í staðin fyri at skriva 'Faroe TM á ETRS89-datum' skrivar tú bert EPSG:5316. Týdningarmiklastu kodurnar í Føroyum: 5316 (Faroe TM), 25829 (ETRS89 / UTM 29N), 5317 (FVR09-hæddir), 3173 (FK89 / Faroe Lambert), 3374/3144 (FD54) og 4326 (WGS84/GPS). koordinat.online vísir altíð EPSG-koduna fyri ta skipan, sum verður lisin úr metadata ella skotin upp til kanningar.

Dátur verða framvegis innlisin — men á skeivum staði: í havinum, í einum øðrum landi ella nakrar metrar ella sentimetrar frá rætta staðnum, alt eftir hvørjar skipanir eru bytt um. Tað er vanligasta orsøkin til skeiva staðseting í geodátaveitingum. Ein skjót sjónlig eftirkanning á koordinat.online finnur hana, áðrenn tú sendir fíluna víðari.

Tekningin sæst ofta í sjónum ella í einum øðrum landi, av tveimum vanligum orsøkum: (1) koordinatskipanin er tulkað skeivt (t.d. FD54-tøl lisin sum Faroe TM), ella (2) X og Y eru bytt um — landmátarar skriva ofta norður áðrenn eystur, meðan CAD skrivar eystur áðrenn norður. Drag fíluna inn á koordinat.online: amboðið greinar koordinatvirðini, skjýtur upp tær mest sannlíku skipanirnar og vísir, hvar punktini enda — tú váttar endaligu staðsetingina á kortinum.

Øll trý verða brúkt í Føroyum. Faroe TM/ETRS89-FRO (EPSG:5316) er staðalurin í GIS og teimum flestu veitingum — sniðið, sum er lagað serstakliga til Føroyar, við minsta møguliga avmyndingarfeili. UTM zone 29N (EPSG:25829/32629) er tann altjóða projeksjónin, sum sæst í altjóða dátusøvnum og sjókortum. FD54 er hitt klassiska føroyska datumið frá 1954 — tað livir framvegis í eldri kortum og matrikuldátum. koordinat.online kennir Faroe TM, UTM 29N og FD54/UTM 29N sjálvvirkandi.

GPS/GNSS mátir hædd yvir ellipsoiduni (ta støddfrøðiligu myndina av jørðini), meðan føroyskar kotur eru í FVR09 (EPSG:5317), sum fylgir geoiduni. Munurin í Føroyum er 55,5–57 m og broytist frá stað til stað. Rá GNSS-hædd skal tí altíð roknast um við eini geoidumodell (FOGEOID2012), áðrenn hon kann samanberast við FVR09-kotur.

FVR09 (Føroysk loddrøtt tilvísing 2009) er Føroya almenna hæddarskipan — tilvísingin fyri allar almennar kotur. EPSG-kodan fyri FVR09-hæddir er 5317. Ellipsoiduhæddir frá GNSS (EPSG:4937-ættini) eru IKKI FVR09 — samanblanding av báðum er ein vanligur og dýrur feilur.

Eitt Shape-dátusavn er í minsta lagi tríggjar fílur, sum hoyra saman: .shp (geometrin), .shx (indeksurin) og .dbf (eginleikarnir) — afturat .prj-fílan, sum ber koordinatskipanina. Vantar .prj, má ritbúnaðurin gita skipanina. Pakka allar fílurnar í eina ZIP og legg hana inn á koordinat.online — vantar .prj, skjýtur koordinat.online upp eina sannlíka skipan, sum tú kanst kanna og rætta.

Bæði eru CAD-snið úr AutoCAD-heiminum. DWG er tað binera arbeiðssniðið; DXF er skiftisniðið, sum næstan allur ritbúnaður kann lesa og skriva. CAD-fílur bera sjaldan koordinatskipanina sum metadátur — tí skjýtur koordinat.online upp eina sannlíka skipan út frá innihaldinum í fíluni, sum tú kanst kanna á kortinum.

GeoJSON (RFC 7946) og KML (sniðið hjá Google Earth, OGC-standard) eru vanlig geodátusnið á netinum. Báðar staðlarnir krevja WGS84 sum einasta koordinatskipan — skipanin er tí altíð greið, bert raðfylgjan (longd áðrenn breidd) krevur ans. koordinat.online leggur bæði inn og roknar um til ta skipan, tú arbeiðir í.

Ja. Ókeypis útgávan lesur Shape (.shp ella sum ZIP), CSV, TXT, DXF, DGN, GeoJSON, KML/KMZ og eisini MapInfo TAB/MIF og ESRI File Geodatabase. Pakka alt fílusavnið í eina ZIP — í TAB hoyra .tab, .dat, .map og .id saman, og ein .gdb er ein mappa. DWG krevur koordinat.online Light.

Tveir vegir: Lýsa fílurnar sjálvar sína koordinatskipan (.prj í Shape, CoordSys í MapInfo, koordinattilvísing (spatial reference) í einum File Geodatabase), verður hon lisin beinleiðis. Vantar skilgreiningin, byggir motorurin á vitan hjá landmátarum — hann ger eina fakliga grundaða meting og skjýtur upp ta sannlíkastu skipanina millum kendu føroysku og norðurlendsku koordinatskipanirnar, sum verður víst á kortinum, har tú kanst kanna staðsetingina.

Í ókeypis útgávuni verður fílan send til viðgerðar á ambætarum í ES. Vit goyma ongar dátur varandi: í beta-tíðarskeiðnum verður partur av tínum innsendu fílum — uttan fílunavn — goymdur í upp til 30 dagar til kvalitetstrygging og sjálvvirkandi strikaður aftaná. Valdar fílur verða yvirfarnar av hondum í stikkroyndum fyri at tryggja rætta staðseting og gera kensluna betri. Seinasta setan tín — punktar, vald koordinatskipan og teknað løg — verður goymd lokalt í kaganum hjá tær í upp til eitt samdøgur, so tú kanst halda fram, har tú slepti. Hon fylgir hvørki við í eina aðra teldu ella ein annan kaga og hvørvur, um tú reinsar vevstaðardátur.

koordinat.online er í beta og ókeypis at royna. Uttan innritan kanst tú síggja dátur tínar á kortinum. Stovna ókeypis kontu og fá fulla atgongd til alt virknið — at tekna, gera løg og flyta út. Í betaskeiðinum er koordinat.online Light eisini ókeypis; eftir beta kostar Light 49 kr/mána. + MVG. Til fakligar veitingar — FD54-umrokning, rúmmál, TIN-modellar — finst heildarloysnin á kworks.dk.

Nú. koordinat.online er í opnari beta — far beinleiðis inn á kortið og drag eina fílu inn, heilt uttan innritan. Stovna eina ókeypis kontu, um tú vilt tekna, gera løg og flyta út.

Trý stig undir einum minuti: (1) Drag fíluna inn á koordinat.online, (2) sí um punktini lenda á rætta staðnum á bakgrundskortinum — vegnøvn og hús vísa beinanvegin um nakað er skeivt, (3) kanna, at koordinatskipanin (EPSG-kodan), sum varð lisin úr metadata ella skotin upp, samsvarar við ta, móttakarin ventar. Fyrst tá sendir tú fíluna víðari.

Legg hana inn á koordinat.online. Eldri føroyskar fílur eru vanliga í FD54, FK89 ella Faroe TM/ETRS89. Amboðið skjýtur upp stuðlaðar skipanir — FK89 og FD54/Faroe Lambert krevja handvirka eftirkanning, so úrslitið sæst beinanvegin á kortinum. Kennir tú økið aftur, hevur tú funnið skipanina. Amboðið kennir Faroe TM, UTM 29N og FD54/UTM 29N sjálvvirkandi; eru tølini úr eini vesturvendari Lambert-skipan (FK89 ella FD54/Faroe Lambert), mást tú kanna staðsetingina á kortinum sjálv/ur.

Øll viðgerð fer fram á ambætarum í ES (einum Hetzner-dátusentri í Finnlandi). Í beta-tíðarskeiðnum verður partur av tínum innsendu fílum — uttan fílunavn — goymdur í upp til 30 dagar til kvalitetstrygging og sjálvvirkandi strikaður aftaná; valdar fílur verða yvirfarnar av hondum í stikkroyndum fyri at tryggja rætta staðseting og gera kensluna betri. Ongar dátur verða sendar út av ESB.

koordinat.online er gjørt av Kirkby Works, sum hevur royndir innan norðurlendska landmáting og siðvenju. Skriva til [email protected], um tú hevur spurningar.